Atelier 1: We genieten ons te pletter, maar niemand is tevreden” (Paul Verhaeghe)

Onze dagelijks levens staat meer en meer in dienst van de economie met de belofte dat we allemaal op vooruit zullen gaan zolang we groei creëren. Dit neoliberaal verhaal komt steeds meer onder druk te staan en velen wijzen op de toenemende sociale ongelijkheid in onze maatschappijen.

Maar we mogen dit verhaal niet enkel herleiden tot een economisch verhaal. Het is eveneens een maatschappelijk en sociaal verhaal dat onze dagelijkse leefwereld grondig heeft veranderd en nog altijd vorm geeft. Het neoliberalisme niet enkel een economische visie maar een complete en dominante ideologische maatschappijvisie gebaseerd op de opvatting dat de hele wereld wordt beschouwd als een verzameling bedrijven. De idee van het zelfregulerende karakter van de vrije markt is zover doorgedrongen in ons dagelijks leven dat we zelfs verondersteld worden onszelf te reguleren als een bedrijf. Een bedrijf bestaande uit één individu waarin we zelf onze schoolloopbaan, onze carrière, onze gezondheid en ons sociaal leven vorm moeten geven in functie van een economische logica gebaseerd op winstmaximalisatie en groei.

Het resultaat is een maatschappijmodel waar vooral de concurrentie tussen mensen, tussen werknemers, tussen collega’s, tussen medeburgers, enz. wordt aangemoedigd, vaak ten koste van de solidariteit en het psychisch welbehagen van mensen.

In deze werkgroep gaan we dieper in op de gevolgen van dit maatschappijmodel met klinisch psycholoog Paul Verhaeghe. Hij is auteur van het veel besproken boek Identiteit waarin hij onderzoekt hoe de maatschappelijke veranderingen van de laatste decennia, de effecten van een vrijemarktwerking en toenemende privatisering, de relatie tussen mens en maatschappij hebben vorm gegeven.

We proberen ook, samen met prof. Verhaeghe, te zoeken naar concrete oplossingen en manier waarop we terug de solidariteit tussen mensen en tussen mens en maatschappij centraal kunnen stellen en hoe we binnen dit objectief de economie in dienst van de mens kunnen begrijpen (en niet omgekeerd).