Werkgroep Onderwijs

Reproduceert het onderwijs vandaag nog altijd de klassenongelijkheid?

Het economische kader verandert razendsnel door het helse concurrentiemechanisme. Hierdoor gaat het onderwijssysteem ook meer en meer selecteren. De selectie van de beste presteerders op school doet een kloof ontstaan.

‘Op de zieke boomstam van het systeem groeien al de zwammen van de vermarkting en de ongelijke ontwikkeling van het onderwijs’
(uit: ‘De school van de ongelijkheid’ – Nico Hirtt, Ides Nicaise, Dirk De Zutter)

Het beruchte waterval systeem zorgt ervoor dat kinderen uit een lagere sociaal-economische milieu vaker in technische en beroepscholen terechtkomen dan kinderen uit de hogere klassen. Sociale netwerken en afkomst primeren nog altijd over de egalitaire democratisering van het onderwijs.
De reproductie van sociale ongelijkheid binnen ons onderwijssysteem komt er niet doordat het onderwijssysteem slecht functioneert. Het economische kader van onze maatschappij evolueert op zo’n manier dat het de scholen in de feiten zo laat functioneren. De economie tracht haar greep te hebben over het onderwijs.

 

Scholen worden algemeen bestookt om nieuwe managementstechnieken toe te passen. Het onderwijs wordt gedwongen om als een bedrijf te werk te gaan. Directies, leerkrachten, studenten en leerlingen worden in dat economisch denken gedwongen met burn-out, stress, ontgoochelingen en mislukkingen tot gevolg.
Een aantal scholen geven uitzicht op gespecialiseerde en succesvolle loopbanen die een optimale rendabiliteit van de investeringen in deze sector garanderen. In de andere scholen hoeft alleen te worden geïnvesteerd in functie van de onderkant van de arbeidsmarkt, en die investeringen dreigen door een zich terugtrekkende overheid minimaal te worden gehouden.

 

Vragen:

  • Welke mechanismen spelen een cruciale rol in het feit dat ons onderwijssysteem op vandaag nog steeds sociale ongelijkheid reproduceert?
  • Leren onze jongeren nog hoe ze democratisch kunnen samenleven of wordt hen vooral geleerd hoe ze met elkaar moeten concurreren?
  • Zijn de kennis, vaardigheden en attitudes die in de scholen opgebouwd stilaan een koopwaar geworden die ten dienste staat van onze economie?
  • Iedereen wordt uitgedaagd om levenslang te leren. Ten dienste van wie of wat? En wat met de polarisatie tussen hoog- en laaggekwalificeerden?
  • Wordt het discours ‘gelijke kansen voor iedereen’ binnenkort radicaal verlaten?
  • Komt ook binnen ons onderwijssysteem de solidariteit ten aanzien van kwetsbare groepen in onze samenleving onder druk te staan? Hoe komt het dat ons onderwijssysteem er niet in slaagt om leerlingen van niet-Belgische origine fatsoenlijke kansen op emancipatie te bieden?
  • Welke keuzes moeten we maken om meer gelijke onderwijskansen voor de huidige en komende generaties te garanderen?

 

Sprekers:
Nico Hirtt (Oproep voor een democratische school + mede-auteur van “De school van ongelijkheid”)
Leen Van der Vorst (coördinator IPSOC Bijscholing)
Chico Detrez (voorzitter ACOD-onderwijs-Antwerpen en auteur van ‘Jongeren aanspreken op hun leerkracht)

 

Moderator: Koenraad Bogaert (onderzoeker Ugent, Vooruitgroep)