Werkgroep Democratie

Hoe komen we tot echte inspraak?

De politiek verliest steeds meer zeggingskracht aan de economie, aan niet verkozen instellingen. Bepaalde stemmen komen niet aan bod in het publieke debat. Hoe zwakker de economische positie van mensen hoe minder hun stem gehoord wordt.
Daarnaast liggen onze beperkte democratische rechten ook onder vuur.
Welke alternatieven hebben we?

 

Verdediging van de democratische rechten

Wij hebben een aantal basisvrijheden die voor iedereen gelden. Van cruciaal belang zijn de vrijheid van overtuiging, de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vereniging. Onder het mom van de strijd tegen het terrorisme zien we dat deze rechten en vrijheden steeds meer onder druk komen te staan: personen en verenigingen die zich kritisch opstellen tegenover de huidige orde worden gecriminaliseerd. Verzet tegen kolonialisme, imperialisme en kapitalisme wordt beschouwd als terrorisme,… . Ook sociale strijd wordt steeds vaker beschouwd als een illegale vorm van verzet . Het stakingsrecht wordt steeds meer in vraag gesteld (rechtbanken worden ingeschakeld om dwangsommen op te leggen bij stakingen, …)

 

Politieke democratie en economische ongelijkheid

Kunnen wij vandaag nog spreken van een reële democratie in een wereld waar 2% van de volwassen bevolking de helft van alle rijkdom bezit, terwijl de armste helft van de wereldbevolking slechts 1% van alle rijkdom bezit?

 

Herdemocratisering van politieke en economische instituties

Grote kapitaalgroepen en multinationals gebruiken hun economische macht om politieke doelen te verwezenlijken. De macht van deze politieke spelers is echter op geen enkele wijze democratisch gelegitimeerd. Verder zien we dat democratische instituties steeds meer macht verliezen ten aanzien van de instellingen waarvan het democratische gehalte twijfelachtig is.
– Hoe kunnen we dergelijke grote spelers onderwerpen aan een democratische controle?

 

Het eenheidsdenken als gevaar voor de democratie

Politiek is verworden tot louter technocratisch beheer. De consensus, mee opgelegd door de gecommercialiseerde media, laat weinig ruimte om alternatieve modellen naar voor te schuiven. Nochtans is de kern van de democratie niet zozeer consensus, maar wel de botsing van de verschillende maatschappijvisies. Het gebrek aan dergelijke discussies in de publieke ruimte is nefast voor de democratie. – Hoe kunnen we ruimte maken om dissidente stemmen weer hoorbaar te maken binnen het publieke debat?
– Hoe gaan wij om met de monopolisering en commercialisering van de media?

 

Emancipatie en democratie

Een goedwerkende democratie zorgt ervoor dat de burgers in staat zijn om actief mee te praten over de inrichting en toekomst van de maatschappij waarin zij leven. Door de organisatie van ons huidig politiek bestel voelt de burger zich echter steeds meer en meer een machteloos individu wiens oordeel irrelevant is. Het lijkt ons dan ook belangrijk om mensen te overtuigen om hun vermogen tot oordeel en beslissing op alle terreinen van het maatschappelijk leven op te eisen en toe te passen.

 

Vragen:

  • Welke vormen van zelforganisatie kunnen worden gebruikt om de politieke slagkracht van burgers te herstellen?
  • Wat kunnen wij leren van de participatieve democratie in Porto Alegre (Brazilië), van het beheer van omvangrijke budgetten door wijkraden in Venezuela of van de arbeiderscontrole en het zelfbeheer in bezette of genationaliseerde bedrijven?
  • Zijn de socialistische experimenten uit de vorige eeuw niet stukgelopen op de afwezigheid van tendensrecht, politiek pluralisme en interne democratie in de betrokken partijen?
  • Heeft men door een eenzijdige concentratie op de economische voorwaarden voor het socialisme, de mens niet eerder als middel dan als emancipatorisch doel vooruitgeschoven?
  • Moeten wij niet uitdrukkelijk zeggen: “Zonder socialisme geen echte democratie en zonder echte democratie geen socialisme”?

 

Sprekers:

Eric Corijn (is professor aan de Vrije Universiteit van Brussel en al jaren werkzaam rond de thema’s stedelijkheid, stadscultuur, participatie en wijkontwikkeling.)
Peter Mertens (is auteur van het boek ‘Op Mensenmaat’)
Jos Vander Velpen (is advokaat en voorzitter van de Liga voor de mensenrechten.)

 

Moderator: Luc Van Buynder (Masereelfonds Sint-Niklaas)